Bezmârâ -  Daha büyük resim için tıklayınız

 bezmara.mp3 - Dinlemek için tıklayınız
mp3
Bezmârâ - Osmanlı Müziği

Bezmârâ, 1996’da Fikret Karakaya tarafından kuruldu.  Karakaya’nın hedefi, Kantemiroğlu’nun (1673 – 1723) Kitâbü İlmi’l-Musiki alâ Vechi’l-Hurûfât başlıklı eserindeki XVI. ve XVII. yüzyıllara ait peşrev ve semâîleri, bestelendikleri dönemlerin sazlarıyla seslendirmekti. Kantemiroğlu’nun notaya aldığı eserlerin bestelendiği dönemin sazlarından günümüzde sadece ney, nakkare (kudüm) ve daire kullanılmaya devam ediyordu. Diğerleri ise, sadece minyatürlerde ve bazı yazılı kaynaklarda soluk izler bırakarak tarih sahnesinden çekilmişti. O halde bunların yeniden yapılması gerekiyordu. Hem, –Avrupa’da gelişen “eski” veya “erken” müzik anlayışı uyarınca–, eserleri bestelendiği dönemin sazlarıyla ve anlayışıyla icra etmek için; hem de, –yitik sesleri hayata döndürerek–, duyulmamış tınılar arayanlara yeni imkânlar sunmak için.

Topkapı Sarayı Müzesi’nde bulunan iki mıskal bir yana, günümüze ulaşan en eski Osmanlı sazı XIX. yüzyıldan kalmadır.  XVI. yüzyılın gözde sazları olan kopuz, şehrud ve çeng, çoktan yok olmuşlardı. XVIII. yüzyılın sonlarına kadar kullanılmaya devam eden mıskal, günümüze örneği ulaşabilmiş en eski Osmanlı sazıdır. Günümüzde modern versiyonları kullanılan ud, kanun, tanbur 350 – 400 yıl önce oldukça farklı yapıdaydı. Bu eski sazların da günümüze ulaşabilmiş örneği yoktur. Günümüzde artık kullanılmayan santur’un da durumu aynıdır. Bazı özel kolleksiyonlardaki santurlar, yapı bakımından eski Osmanlı santurundan bir hayli farklıdır. XVIII. yüzyılın sonlarından beri rebab adıyla anılan ve klasik Türk musikisi topluluklarında yer almayan kemânçe’nin telleri ve akordu değiştirilmiştir. Her dönemde önemli bir yere sahip olan ney, XVI. yüzyılda Osmanlıların eklediği başpâresini günümüzde de muhafaza etmektedir. Daire ve nakkare (kudüm) hemen hemen hiç değişmeden gelen sazlardır.

Bu sazlardan çeng, kopuz, şehrud, eski tanbur, eski ud, eski kanun, eski santur, kemânçe ve mıskal, minyatürlerden ve yazılı kaynaklardan yararlanılarak ve XVI. veya XVII. yüzyıllardaki özelliklerine sadık kalınarak Bezmârâ için yeniden yapıldı. Her saz için titizlikle bir icracı seçildi. Neyzen, dairezen ve kudümzen, kendi sazlarıyla Bezmârâ’ya katıldı. Topluluk hem çalınacak eserlerin, hem de sazların ruhuna nüfuz etmek için bir yıldan fazla yoğun olarak çalıştı ve ilk konserini 1998 başında Beyoğlu’ndaki Fransız Sarayı’nda verdi. Çünkü Fikret Karakaya’nın bu projesini Fransız Anadolu Araştırmaları Enstitüsü desteklemişti. Daha sonra yurt içinde ve dışında birçok başka konser veren Bezmârâ’nın ilk albümü, Splendours of Topkapı (Topkapı’nın İhtişamı) adıyla 1999’da Fransa’da yayımlandı. Kalan’ın 2000 yılında yayımladığı ikinci albümün adı, Bezmârâ’nın misyonunu ifade ediyordu: Yitik Sesin Peşinde (In Search of The Lost Sound). Her iki albümde de Kantemiroğlu’nun notaya aldığı peşrevler ve sâzende semâîleri vardır.

1999’da Ali Ufkî Beğ’in (1610 ?–1675 ?) Mecmûa-i Sâz ü Söz adıyla tanınan nota derlemesi üzerindeki sözlü ve sözsüz eserler üzerinde çalışmaya başlayan Bezmârâ’ya iki de hânende eklendi. Mecmûa’dan alınmış 30’un üzerinde sözlü ve sözsüz eseri “Mecmû”dan Saz ve Söz (2003) adlı albümünde seslendiren Bezmârâ, 2005’te Yunanistan’da yayımlanan Tanbûrî Isak adlı son albümünde ise, klasik Türk musikisinin altın çağının büyük temsilcilerinden İsak’ın (1745 ? – 1814) eserlerini, o dönemin sazlarıyla icra etti. Topluluk konserlerine ve kayıtlarına devam etmektedir.


Ana Sayfa | Klasik Batı Müziği | Klasik Türk Müziği | Özel Etkinlikler | Classic+ | Linkler | Haberler | İletişim | English

ORION Prodüksiyon, Konser Organizasyonu ve Sanatçı Menajerliği
Köprü sok. Tunç Sitesi Blok:3 Daire:6 34457 Tarabya-Istanbul Tel: 90-212-2625962 / 2514161 Faks: 90-212-2628786 GSM: 90-532-2960830